De klachtenwijzer

Als je als zorgprofessional een klacht ontvangt, is niet altijd duidelijk om wat voor soort klacht het gaat. Is het bijvoorbeeld een tuchtklacht of niet? En welke juridische procedure hoort daar dan bij? Met de klachtenwijzer weet je binnen een paar vragen met welke klacht en procedure je te maken hebt. Ook geven we mee welke stappen verstandig zijn om te nemen.

Er heeft geweld in de zorgrelatie plaatsgevonden

Geweld in de zorgrelatie is een breed begrip. Het betreft iedere vorm van geweld of seksueel grensoverschrijdend gedrag van een zorgverlener of ander persoon van een zorginstelling tegenover een client. Ook geweld tussen cliënten die gedurende een etmaal of dagdeel in een accommodatie van de instelling of jeugdhulpaanbieder verblijven moet worden gemeld. Geweld kan betrekking hebben op lichamelijk, geestelijk of seksueel geweld. Geweld in de zorgrelatie kan leiden tot een klacht. 

De zorgrelatie is de situatie waarbij een hulpverlener verantwoordelijk is voor de zorg en het welzijn van de cliënt, wat het onderscheid maakt van andere vormen van geweld. 

Er zijn dus verschillende vormen van geweld die gezien kunnen worden als ‘geweld in de zorgrelatie’:

  1. Fysiek geweld: Dit kan variëren van lichte aanrakingen die niet passend zijn, tot meer extreme handelingen zoals slaan, schoppen of duwen.
  2. Psychisch geweld: Dit kan bestaan uit bijvoorbeeld misbruik van uit positie voortvloeiend overwicht, intimidatie, vernedering, of bedreigingen, wat de mentale en emotionele gezondheid van de cliënt ernstig kan schaden.
  3. Seksueel geweld of misbruik: Dit omvat elke vorm van ongewenste seksueel getinte handeling of benadering, wat in een behandeling (en ook daarna) bijzonder schadelijk en volstrekt onacceptabel is. Een ander contact dan een behandelcontact tijdens de behandelrelatie is niet toegestaan. Zelfs als een cliënt ermee instemt of er zelf op aandringt, verandert dit niet.


Hulpverleners hebben de verantwoordelijkheid om te handelen in het belang van de cliënt, en elk geweld binnen (en na afloop van) de zorgrelatie is dus niet alleen schadelijk, maar ook een schending van de professionele normen /beroepsethiek.

Geweld in de zorgrelatie heeft ook betrekking op lichamelijk, geestelijk geweld en/of seksueel geweld tussen cliënten die gedurende ten minste een dagdeel in dezelfde accommodatie verblijven, en allerlei vormen van mishandeling of dwang die strafbaar zijn volgens het Wetboek van Strafrecht.

Er kan sprake zijn van verschillende situaties: 

  • er is een klacht van de cliënt tegen jou als hulpverlener over nog niet gestopt geweld in de zorgrelatie
  • er is een klacht van de cliënt tegen jou als hulpverlener over eerder gestopt geweld in de zorgrelatie
  • de cliënt vertelt jou over een situatie van (nog) niet gestopt geweld in de zorgrelatie door een andere hulpverlener binnen de eigen instelling
  • de cliënt vertelt jou over een situatie van eerder gestopt geweld in de zorgrelatie door een andere hulpverlener binnen de eigen instelling
  • de cliënt vertelt jou over een situatie van nog niet gestopt geweld in de zorgrelatie door een andere hulpverlener binnen een vrijgevestigde setting
  • de cliënt vertelt jou over een situatie van eerder gestopt geweld in de zorgrelatie door een andere hulpverlener binnen een vrijgevestigde setting


Dit zijn zeer ernstige situaties waarbij in sommige gevallen melden bij IGJ verplicht is en in andere gevallen het de client is die bepaald of er een klacht kan worden ingediend of melding wordt gedaan.

Neem in alle gevallen contact op met je beroepsrechtsbijstandsverzekering en/of beroepsvereniging.

Lees meer:

https://www.igj.nl/onderwerpen/melden-bij-de-inspectie 

https://www.igj.nl/zorgsectoren/jeugd/melden-jeugdhulpverleners/jeugdhulpaanbieders-melden-geweld